Keman Kullanana Ne Denir? Bir Müzikal Yolculuk
Bugün bir ofis çalışanı olarak günümü geçirdim, ama akşam evime dönerken aklımda tek bir soru vardı: Keman kullanana ne denir? Bu, belki de kimseye sormadığınız, ama farkında olmadan kafanızı kurcalayan bir şey olabilir. Çünkü keman çalmak, sadece bir müzik aleti çalmak değil, aynı zamanda bir kimlik meselesidir. Ama keman kullanana ne denir? Bir orkestra sanatçısı mı, bir müzisyen mi, yoksa başka bir şey mi?
Keman Kullanana “Kemanist” Mi Denir?
İlk bakışta akla gelen kelime, tabii ki “kemanist”tir. Keman çalan kişi için en yaygın kullanılan terimlerden biri bu. Ama bu kadar basit mi? Gerçekten her keman çalana “kemanist” demek doğru olur mu? “Kemanist” kelimesi aslında bir orkestra veya müzik grubunun içinde keman çalan profesyonel birini tanımlar. Ama bir yandan da, sokakta küçük bir konser veren amatör bir kemancı, kendisini bu tanımla rahatça ifade edebilir mi? Bilmiyorum, biraz kafa karıştırıcı.
Mesela geçen hafta akşam iş çıkışı, İstanbul’un caddelerinde yürürken bir köşe başında bir kemancı gördüm. Elinde kemanı, ruhunu da ortaya koyarak çalıyordu. Hemen düşündüm: “Bu adam bir kemanist mi?” Bence bir kemancı daha yakın bir tanımlama olurdu. Çünkü o an, tamamen müzikle uğraşan, ama belki de bir orkestra parçasında yer almayan birini görüyordum. Amatör bir ruh, profesyonel bir araç kullanıyordu.
Geçmişten Bugüne: Kemanın Tarihi ve Kimlikleşmesi
Kemanın geçmişiyle ilgili düşünmek, kemanın kimliğiyle ilgili bir anlayış geliştirmek açısından önemli. Keman, 16. yüzyılın başlarında İtalya’da ortaya çıkmış ve zamanla batı müziğinin vazgeçilmez bir enstrümanı haline gelmiş. İlk başta saraylarda çalınan ve aristokratlara hitap eden bir çalgı olarak tanınmış. Yani, keman çalan kişiler, toplumda bir statü sembolüydü. O dönemin “kemanistleri” biraz da bu statüye hitap ediyordu. Peki, o zamanlar da sokakta çalanlar ne oluyordu? Onlar birer sanatçı mı, yoksa sadece eğlence arayan sıradan insanlar mıydı?
Günümüzde, keman çalan birine “kemanist” demek, sanki onun bir orkestra parçasında yer alan, ya da bir sanat galerisi açacak kadar ciddi biri olmasını bekliyormuşuz gibi bir izlenim bırakabilir. Ama işin gerçeği, keman, her seviyede ve her türlü ortamda kullanılabilen bir enstrümandır. Sadece büyük sahnelerde değil, her köşe başında da bir kemancıya rastlayabiliriz. Keman kullanana “sanatçı” veya “müzisyen” demek, belki de kelimelerin sınırlarını daha geniş tutmak anlamına gelir.
Keman Çalan Biri, Müzik ve Toplum Arasındaki Bağlantı
Bir müzik aleti çalmanın, bir insanın dünyasını nasıl değiştirebileceği üzerine çok düşündüm. Keman çalan biri, yalnızca müzikle değil, aynı zamanda bir toplumsal bağ kurma biçimiyle de ilgilidir. Mesela, bir arkadaşımın küçük kızına keman dersi verdiğini duydum. O küçük kız, kemanı çalmaya başladıkça, sadece parmaklarını değil, ruhunu da birleştiriyor. İşte tam da burada, keman kullanana “müzisyen” demek, biraz daha derinleşiyor. Çünkü bu insanlar müzikle, kendileriyle ve çevreleriyle bir bağ kuruyorlar.
Özellikle İstanbul gibi kozmopolit bir şehirde, her köşe başında bir müzikal yetenek sergileyen birine rastlamak sıradan bir durum. Geçen gün, Beşiktaş’ta yürürken, yaşlı bir adam keman çalıyordu. Hem hayatına dair, hem de şehrin gürültüsüne karşı bir tür direniş gibiydi. O an, sadece bir müzisyen değildi; şehre ait, ona yön veren bir sanatçıydı. Bu kişi, hem şehri hem de insanları müziğiyle birleştiriyordu. Kemanı çalan kişi, hem bir sanatçı hem de bir toplumsal köprü görevi görüyordu. Hangi kelime onun kimliğini tanımlar? Bir “müzisyen” mi, “sanatçı” mı, yoksa “toplum sanatçısı” mı?
Gelecekte Keman Kullanana Ne Denir?
Şimdi gelecek hakkında düşünürken, insan ister istemez “Ya böyle giderse?” diye soruyor. Kemanın geleceği nasıl şekillenecek? Bence gelecekte keman çalmak, sadece sahnelerde değil, toplumda daha farklı anlamlar kazanacak. Belki de insanlar daha fazla evlerinde, dijital ortamda kendilerini ifade edebilmek için kemanı seçecek. Keman, bir yandan “sanatçı” kimliğini taşırken, bir yandan da “bireysel ifade”nin simgesi haline gelecek. Keman çalan birinin, “toplum sanatçısı” gibi bir tanımla karşılaşması mümkün olabilir. Bu, belki de daha da derinleşmiş bir müzikal kimlik olacaktır. Kemanın hem kişisel hem de toplumsal anlamda daha fazla kabul göreceğini düşünüyorum.
Sonuç olarak, keman kullanana ne denir? Belki de bu sorunun tek bir cevabı yok. Kemanist, müzisyen, sanatçı… Belki de bu kavramların hepsi, bir araya geldiğinde keman çalan birinin kimliğini tam olarak tanımlar. Ama tek kesin şey, keman çalan birinin, müzikle dünyayı birleştiren, insanları farklı bir şekilde hisseden ve gördükleri her şeyi bir melodiyla anlatan bir birey olduğudur.